متن کامل سخنان وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری 365هزار شغل در صنعت گردشگری در دولت دوازدهم ایجاد شد/ بودجه وزارت با جایگاه گردشگری متناسب نیست

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «برای حمایت از فعالان گردشگری که از شیوع ویروس کرونا آسیب دیده اند از 12هزارمیلیارد تومان خسارت تنها 175میلیارد تومان پرداخت شد، با آنچه که ما درخواست کرده بودیم فاصله زیادی داشت، بسته سومی در حال بررسی داریم و با معاون اقتصادی رئیس جمهوری در این خصوص صحبت شده و ایشان نیز قول دادند تا یک امهالی در مالیات داشته باشند و حداقل مالیات های سال 98 را به پایان سال موکول کنند یا اقساط وام‌ها امهال شود، امید دارم در بخش سوم حمایتی این موارد پررنگ‌تر شود.»
به گزارش روابط عمومی شرکت مادر تخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی به نقل از میراث آریا، دکتر علی اصغر مونسان شامگاه سه شنبه 4 شهریور در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه 2 سیما با اشاره به اینکه صنعت گردشگری در دنیا یکی از صنایع پر رونق تا قبل از کرونا بود، گفت: «رشد این صنعت نسبت به سایر بخش‌های اقتصادی از رشد‌ بالاتری برخوردار است، در سال ۲۰۱۹ میلادی 11/7میلیارد دلار از تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص دادیم که حدود 2/8درصد از تولید ناخالص ملی کشور را تشکیل می‌دهد به متوسط جهانی نزدیک شده بودیم  لذا روند رو به رشد قابل ملاحظه‌ای را طی کردیم.»
او افزود:  «پایان سال ۹۱ سهم کشورمان از گردشگران خارجی حدود ۴ميليون و ۹۰۰هزار نفر بود و این رقم در پایان سال ۹۸ به ۸میلیون و ۷۰۰هزار نفر رسید که رشد قابل ملاحظه‌ای بود، در سال ۲۰۱۹ سازمان جهانی ما را به عنوان دومین کشور از لحاظ سرعت رشد گردشگر خارجی در دنیا معرفی کرد، همه این موارد نشان دهنده این است که صنعت گردشگری در کشور جایگاه خود را پیدا کرده و یک اقتصاد جدید برای کشور در حال شکل گیری است.»
تعداد گردشگران خارجی به دلیل شیوع کرونا در سه ماهه نخست سال جاری به 74 نفر رسید
دکتر مونسان تصریح کرد:‌ «اکنون با موضوع کرونا مواجه شدیم و این موضوع باعث افت شدید گردشگری در دنیا و به تبع آن در کشور ما شد، در سه ماهه سال گذشته حدود ۲میلیون و ۳۰۰هزار گردشگر خارجی داشتیم که امسال این تعداد به عدد ۷۴ نفر رسیده تقریباً به صفر نزدیک شده است.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در خصوص تبدیل سازمان به وزارتخانه گفت: «نمایندگان مجلس شورای اسلامی این تصمیم را گرفتند تا تبدیل به وزارتخانه شود، به لحاظ ارتقای جایگاه کار خوبی انجام شد، این اتفاق موجب می شود تا در تصمیمات کشوری، هیئت دولت و در نظام بودجه ریزی جایگاه بهتری پیدا کنیم.»
او افزود: «بودجه ما نسبت به سایر وزارتخانه ها تقریبا ۵۰ درصد آخرین وزارتخانه یعنی وزارت ورزش و جوانان است و بخشی از آن نیز به ساختار سازمانی باز می گردد. بودجه وزارت ورزش و جوانان 2400 میلیارد تومان بوده در حالی‌که بودجه ما حدود 1400 میلیارد تومان است. این بودجه متناسب با جایگاه گردشگری در دنیا و ظرفیت هایی که در این بخش داریم نیست و خوب به آن پرداخته نشده است.»
ایجاد 365هزار شغل در صنعت گردشگری در دولت دوازدهم
دکتر مونسان با تأکید بر این موضوع که نظام برنامه ریزی کشور باید صنعت گردشگری را در اولویت‌های خود قرار دهد، تصریح کرد: «ظرفیت‌های تاریخی بی‌نظیری در کشور داریم که به راحتی می توان در این بخش برای جوانان شغل ایجاد کرد، لذا در دولت دوازدهم حدود 365 هزار شغل ایجاد کردیم که عمدتاً برای جوانان بوده است.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: «با حجم سرمایه گذاری بسیار اندک یعنی با 50 تا 100 میلیون تومان نسبت به سایر بخش های اقتصادی توانستیم یک شغل ایجاد کنیم، در حالی‌که در بخش صنعت و سایر بخش های دیگر این عدد بین 500 هزار تا یک میلیارد تومان است. مزیت های گردشگری زیادی در کشور داریم اما هنوز از این صنعت آن طور که باید حمایت نشده است.»
او با اشاره به اینکه در همه جای دنیا گردشگری به عنوان یک میانبر توسعه در نظر گرفته می‌شود، اظهار کرد: «گردشگری به سومین اقتصاد دنیا تبدیل شده است و پیش‌بینی می شود که به سرعت به رتبه اول اقتصاد دنیا ارتقا یابد. با اندکی سرمایه‌گذاری به راحتی می‌توان در این بخش موفق بود.»
دکتر مونسان بیان کرد: «ما در حوزه میراث‌فرهنگی رتبه نهم و در حوزه طبیعت‌گردی و اکوتوریسم در رتبه دهم دنیا قرار داریم و جزو ۱۰ کشور برتر محسوب می‌شویم، لذا ظرفیت‌های ذاتی خوبی برای توسعه گردشگری داریم. اگر بیشتر به این موضوع توجه شود در زمان بسیار کوتاه می توان به جایگاه خوبی دست یافت.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تصریح کرد: «در بخش ارزی کشور شاید در بخش‌هایی غفلت شده باشد، به دلیل اینکه که درآمدهای بخش گردشگری ما مانند نفت به خزانه واریز نمی شود، به همین منظور تأثیر آن در صنعت گردشگری  و در چرخه اقتصادی کشور آن طور که باید، دیده نمی‌شود، اکنون حجم زیادی از ارز به شکل نقد به واسطه اینکه گردشگر خارجی نداریم در بازار وجود ندارد.»
بخشی از کمبود ارز در بازار به موضوع گردشگری برمی‌گردد
او افزود: «بخشی از کمبود ارز در بازار به موضوع گردشگری برمی‌گردد، درآمد ارزی توسط خود مردم ایجاد می‌شود و در چرخه اقتصادی کشور قرار می گیرد. کرونا اگرچه به ما آسیب زد اما به ما نشان داد که جایگاهمان در این حوزه مهم است.»
دکتر مونسان در خصوص ساختار وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «ساختار ما هیچ تغییری نکرده است، در قانون نیز به آن اشاره شده که نباید تغییر کند. ارتباطات بسیار خوبی با نمایندگان داریم قبلا هم بر روی سازمان میراث‌فرهنگی وقت نظارت می‌شده است.»
ثبات مدیریتی باعث ارتقای وزارتخانه شده است
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «بزرگ‌ترین اتفاقی که با تبدیل سازمان به وزارتخانه رخ داده و باعث ارتقای آن شده است، ثبات مدیریتی بوده؛ یکی از آسیب های جدی ما این بود که عمر مدیریتی سازمان میراث‌فرهنگی وقت حدودا یک سال بوده است. اکنون با وزارتخانه شدن یک ثبات مدیریتی ایجاد شده و این موضوع حتما به ارتقای آن کمک می کند.»
خسارت 12 هزار میلیارد تومانی کرونا به بخش گردشگری و افزایش تعداد بیکاران
او درباره میزان خسارت های وارد  شده به بخش گردشگری ناشی از شیوع ویروس کرونا گفت: «برآورد ما تا مرداد 99 حدود 12 هزار میلیارد تومان خسارت است که به بخش گردشگری وارد شده و تعداد بیکاران را افزایش داده است.»
دکتر مونسان تصریح کرد: «برای حمایت از این بخش‌ها یک اقدام فوری داشتیم که در ابتدای سال اتفاق افتاد و دولت یک بسته حمایتی برای آن ها در نظر گرفت که شامل امهال اقساط وام ها، فرصت سه ماهه برای پرداخت مالیات ها و حق بیمه  بود، این اقدامات در حقیقت یک مسکن سریع برای برداشتن فشار از روی بخش گردشگری بود.»
او افزود: «در مرحله دوم دولت 50 هزار میلیارد تومان برای حمایت از تمام بخش هایی که به دلیل شیوع ویروس کرونا آسیب دیده بودند، در نظر گرفت که یک بخش مهم آن حوزه گردشگری بود، در ابتدا روند خوب نبود و فرآیند نیز سخت بود و با وجود پیشنهادهای بهتری که داشتیم از سرعت خوبی برخوردار نبود.»
پرداخت خسارت 175 میلیارد تومانی شیوع کرونا به بخش گردشگری
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «از 12 هزار میلیارد تومان خسارت فقط 175 میلیارد تومان در قالب وام پرداخت شده و ارائه این تسهیلات به فعالان بخش گردشگری منوط به حفظ اشتغال شد، این موضوع موجب شد تا مقداری جذابیت آن برای بخش های گردشگری کاهش یابد.»
او افزود: «به شدت نگران هستم، امید داشتیم موضوع کرونا به زودی حل شود اما این گونه نشد. اگر این روند طولانی شود به این صنعت که تاکنون همچنان خودش را حفظ کرده است، آسیب بیشتری می‌بیند.»
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در سفرها با وزارت بهداشت هماهنگ است
دکتر مونسان با اشاره به رعایت کامل پروتکل های بهداشتی از سوی هتلداران گفت: «یک بخش سفرها مربوط به سفرهایی می‌شود که خود مردم انجام می دهند و یک بخش دیگر که مربوط به گردشگری می شود شامل سفرهایی است که در قالب تور عرضه شده و کاملا هماهنگ با وزارت بهداشت است. تاکنون هر موضوعی را که ستاد ملی مقابله با بیماری کرونا تصویب کرده و وزارت بهداشت نیز ابلاغ کرده، اجرا کردیم.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تاکید بر اینکه وزارت بهداشت هتل ها را هیچ‌وقت تعطیل نکرده است، گفت: «با همکاری آن ها یک پروتکل بهداشتی سختگیرانه تهیه کردیم و به تمام بخش های اقامتی ابلاغ کردیم، هتل ها اکنون با 50 درصد ظرفیت فعالیت می‌کنند.»
حجم سفرهای خارج از قاعده موجب نگرانی وزارت بهداشت است
او افزود: «حجم سفرهای خارج از قاعده موجب نگرانی وزارت بهداشت و همکاران ما در کادر پزشکی شده بود که متأسفانه به ما هم آسیب زد. آنچه که در حوزه کنترل ما و وزارت بهداشت اتفاق افتاده است در چارچوب بوده و آسیبی وارد نکرده است.»
دکتر مونسان تصریح کرد: «متاسفانه حجم زیاد سفرهای خارج از قاعده حتما آسیب هایی داشته است. ما باز هم از مردم خوبمان می خواهیم آنچه وزارت بهداشت توصیه می کند، در اولویت قرار بگیرد و رعایت شود.»
گردشگری باید در فضای حقیقی اتفاق بیفتد
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی درباره فعالیت مجازی در ایام شیوع کرونا گفت: «بخش های مختلف در ایام شیوع کرونا فعالیت های خودشان را بر روی فضای مجازی متمرکز کردند، اما متأسفانه بخش گردشگری باید در فضای حقیقی اتفاق بیفتد، اگر گردشگری مجازی را توسعه دهیم اقامت و درآمدی برای هتل ها و بوم گردی های ما ایجاد نمی شود.»
او افزود: «بخش زیادی از گردشگری در فضای حقیقی رخ می دهد، ما از فضای مجازی برای معرفی جاذبه های تاریخی و گردشگری کشور استفاده کردیم تا بعد از کرونا بتوانیم به سرعت به وضعیت قبل برگردیم.»
دکتر مونسان از ارتقای پرتال جامع گردشگری خبر داد و اظهار کرد: «این پرتال جامع گردشگری اکنون به پنج زبان مهم دنیا فعال است و تمام جاذبه های گردشگری کشور را به خوبی به نمایش گذاشته است, امکانات و قابلیت جستجوی بسیار خوبی دارد و تورهای مجازی موزه ها نیز راه اندازی شده است.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «خوشبختانه حجم بازار گردشگری داخلی بزرگ است و پس از اینکه وزارت بهداشت اجازه بدهد به سرعت این صنعت رونق می گیرد.»
او افزود:‌ «در نظام اقتصادی ترکیه، گردشگری در اولویت های یک و 2  قرار دارد در حالی که ما هرگز اینگونه نبوده‌ایم، قبل از کرونا بازارهای جدی گردشگری را هدف گذاری کردیم اما اتفاقات بدی در سال 98 برای صنعت گردشگری رخ داد که از همه آن ها عبور کردیم و با تلاش همکاران در معاونت گردشگری و فعالان این صنعت بازارها را تغییر دادیم و نگذاشتیم آمارهایمان کاهش پیدا کند.»
برنامه های خوبی برای رونق گردشگری خارجی داریم
دکتر مونسان اظهار کرد: «برنامه های خوبی برای رونق گردشگری خارجی داریم اما منتظریم وزارت بهداشت برای اجرای آن ها به ما اجازه بدهد، زیرا سلامتی مردم در اولویت ماست.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بیان کرد: «در همه نمایشگاه های مهم گردشگری دنیا حضور داریم لذا در دو نمایشگاه فیتور اسپانیا و آی تی بی آلمان حضور خوب و پررنگی داشتیم و عمده بازاریابی گردشگری خارجی در این نمایشگاه ها اتفاق می‌افتد.»
او عنوان کرد: «طی دو سال گذشته در ۱۵ نمایشگاه گردشگری در دنیا حضور داشتیم و 20 نمایشگاه هم برنامه‌ریزی شده بود تا حضور پیدا کنیم اما با کرونا مواجه شدیم. برای حضور در نمایشگاه ها نیاز به اعتبارات زیادی داریم، هرچه بتوانیم در نمایشگاه‌های خارجی حضور بیشتری پیدا کنیم، سهم بازار افزایش پیدا می‌کند.»
ثبت نام بیش از 480هزار هنرمند صنایع دستی در سامانه
دکتر مونسان درباره حوزه صنایع دستی گفت:‌ «این حوزه بسیار مهم است و به هویت کشور باز می گردد در حقیقت با یک هنر صنعت روبه‌رو هستیم و استادکارانی داریم که هنرمند هستند. حجم اشتغال در این بخش زیاد است، در سامانه ما بیش از ۴۸۰ هزار نفر ثبت نام کرده اند، البته حدود همین تعداد هم در سامانه ثبت نام نکرده‌اند. تعداد زیادی از افراد در این بخش فعالیت می کنند که ۷۰ درصد فعالان این بخش هم خانم‌ها هستند.»
صادرات 440 میلیون دلاری صنایع‌دستی در سال گذشته
تصریح کرد: «وضعیت صنایع‌دستی تا قبل از کرونا خیلی خوب بود و با توجه به اینکه حجم زیادی از فروش به حوزه گردشگری برمی گردد، میزان درآمد آن ها نیز کاهش پیدا کرده است. همچنین بخش دوم به مواد اولیه باز می‌گردد که گران شده و فشار را بر روی این بخش زیاد کرده است، وقتی گردشگری افت می‌کند، فروش صنایع‌دستی نیز کاهش پیدا می کند.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «سال گذشته بیش از ۴۴۰ میلیون دلار صادرات صنایع‌دستی داشتیم. پای صنایع‌دستی به سبد خانوار باز شده لذا طرح تجاری سازی را در صنایع‌دستی اجرا کردیم و بر روی بسته بندی و مارکتینگ کار کردیم و تلاش شده تا صنایع‌دستی را به عنوان اشیای تزئینی نبینیم که بخش مهم آن کاربردی کردن صنایع‌دستی است.»
او افزود: «یکی از ضوابط برای ساخت هتل راه اندازی فروشگاه صنایع‌دستی است. همچنین ترم جدیدی را به نام بوتیک هتل شروع کردیم و تمام تجهیزاتی که داخل آن استفاده شده از صنایع‌دستی است.»
حضور در نمایشگاه های خارجی بخش مهمی از بازاریابی صنایع‌دستی است
دکتر مونسان تصریح کرد: «حضور در نمایشگاه های خارجی بخش مهمی از بازاریابی صنایع‌دستی است. تقریبا در تمام نمایشگاه های خارجی که شرکت می کنیم همه اقلام به فروش می رسد.»
او افزود: «در بخش مارکتینگ مجازی فعالیت داریم و محصولات صنایع دستی به خارج از کشور ارسال می شود. همچنین ایرانیان خارج از کشور فروشگاه های صنایع دستی در کشورهای مختلف راه اندازی کرده اند.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی درباره وضعیت فروش صنایع دستی گفت: «وضعیت فروش صنایع دستی در نمایشگاه های داخلی خوب است، نمایشگاه شهریورماه محل فروش داخلی خوبی است که اگر وزارت بهداشت تاییدیه بدهد این نمایشگاه را برگزار می‌کنیم.»
او افزود: «یک کار مقایسه ای با 20 کشور دنیا برای حمایت هایی که دولت در این بخش انجام داده است، صورت گرفته و برای دولت فرستادیم. وضعیت کنونی درآمد دولت وضعیتی نیست که توقع داشته باشیم آنچه که در دنیا رخ داده در ایران نیز اتفاق بیفتد، در حقیقت باید حمایت های مستقیم انجام دهیم.»
حفاظت از تمام آثار تاریخی نیازمند استخدام 300 هزار نفر است
او افزود:  «حدود 100 هزار سایت تاریخی شناخته شده، 32 هزار اثر ثبت شده ملی و 24 اثر ثبت جهانی داریم. اگر برای هر کدام در سه شیفت نگهبان بگذاریم باید 300هزار نفر را برای این موضوع استخدام کنیم کار سختی است. یگان حفاظت میراث‌فرهنگی حدود 2 هزار نفر نیرو دارد و دوستان ما در نیروی انتظامی نیز تلاش می کنند و کنار ما هستند. حمایت های ویژه قوه قضاییه و قوانین محکمی را در این زمینه داریم.»
دکتر مونسان گفت: «تمام بودجه میراث‌فرهنگی کشور 260 میلیاردتومان است، هر ثبت ملی تنها پنج میلیون تومان بودجه دارد که نگهداری و حفاظت از این آثار کار سختی است. البته مردم هم برای حفاظت این آثار توقع درستی دارند و به این منظور تلاش کردیم خود مردم وارد حفاظت شوند، در سال 99 آیین نامه میراث بانان افتخاری را تدوین و ابلاغ کردیم، خود مردم بزرگ‌ترین حافظان میراث‌فرهنگی کشور هستند در همه جای دنیا اینگونه است. آنها با انتقاداتی که به ما می کنند ما را فعال تر می کنند.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: «برای جبران اعتبارات مورد نیاز تلاش کردیم تا غیر از نفایس تاریخی حق بهره برداری از بناهای تاریخی را به خود مردم واگذار کنیم تا خودشان مرمت و تبدیل به فضای کسب و کار کنند، با رعایت استانداردهای میراث‌فرهنگی اکنون در بخش میراث‌فرهنگی حدود 2 هزار پروژه مرمتی در کشور داریم که خود مردم انجام می دهند، خوشبختانه تمام این موارد به ظرفیت های گردشگری کشور اضافه می کند.»
یگان حفاظت میراث‌فرهنگی حداکثر تلاش خود را برای جلوگیری از حفاری های غیرمجاز انجام می دهد
او افزود: «یگان حفاظت میراث‌فرهنگی حداکثر تلاش خود را برای جلوگیری از حفاری های غیرمجاز انجام می دهد و کشفیات خوبی نیز داشته است قانون در این زمینه به خوبی حمایت می کند. قانونی که در حوزه میراث‌فرهنگی داریم جرایم حوزه میراث‌فرهنگی را هم ردیف با جرایم امنیت ملی می داند.»
دکتر مونسان تصریح کرد: «خوشبختانه قوه قضاییه در این زمینه به خوبی ما را همراهی می کند. اخیرا از ریاست قوه قضاییه و دادستان کل کشور تقاضا کردم و آن ها نیز ابلاغیه ای به سراسر کشور صادر کردند تا توجه قوه قضاییه بیشتر به موضوع میراث‌فرهنگی جلب شود و حفاظت خوبی انجام شود.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: «۲۶۷۱  شیء تاریخی در دولت تدبیر و امید به کشور بازگشت که بخشی از آن‌ها بعد از ۸۰ سال از آمریکا به کشور برگشته است. برای استرداد آثار کارهای خوبی انجام شده است. همچنین همه اشیای تاریخی را به سرعت در سامانه وزارتخانه ثبت و به سرعت به یونسکو معرفی کردیم. این آثار در هر کجای دنیا که باشد به کشور بازگردانده می شود اما قبلا باید اثبات می کردیم این شیء متعلق به کشور ماست و به شکل غیرقانونی خارج شده است.»
او افزود: «در گذشته عمده سفرها به سمت مناطق شمالی بود، یکی از مکان هایی که برای جذب گردشگر کار کردیم غرب کشور بود و با توجه به ظرفیت بی نظیر تاریخی و طبیعی که دارد آمارهای گردشگری در این منطقه به طور فزاینده در حال رشد است .»
پیشنهاد منطقه آزاد گردشگری در سواحل مکران به معاون اول رئیس جمهوری
دکتر مونسان تصریح کرد: «یکی از مناطق دیگر سواحل مکران است که مقام معظم رهبری روی توسعه آن تأکید دارند. در این زمینه برنامه ریزی هایی در حال انجام است و شورای عالی آن در وزارت راه و شهرسازی تبیین شده است. یکی از بخش های مهم برای این سواحل بخش گردشگری آن است که برنامه خوبی در این زمینه تدوین کردیم و به سازمان برنامه و بودجه ارسال کردیم تا در نظام برنامه ریزی کشور قرار بگیرد.»
او افزود: «سواحل مکران می تواند بخش مهم گردشگری کشور باشد حتی در نامه ای که برای معاون اول رئیس جمهوری نوشتم مطرح کردم، این ظرفیت در این منطقه وجود دارد که سواحل مکران برای اولین بار یک منطقه آزاد گردشگری داشته باشد.»
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بیان کرد: «مکران سواحل بی نظیری دارد تا حمایت های ویژه ای برای توسعه گردشگری در این منطقه انجام شود ما نیز آمادگی داریم تا این طرح را عملیاتی کنیم.»
مونسان ادامه داد: «خوشبختانه فعالان اقتصادی کشور آینده گردشگری را پر رونق دیده‌اند، آمارهایی که ما داریم این موضوع را تایید می کند، بیش از ۲۵۰۰ پروژه در حوزه گردشگری در حال اجرا است که همه توسط مردم انجام می‌شود و ما از سرمایه‌گذاران حمایت می‌کنیم. 137 هزار میلیارد تومان حجم سرمایه گذاری در بخش گردشگری کشور بوده و در حال حاضر ۵۰۰ هتل در حال ساخت داریم. روند سرمایه گذاری در بخش گردشگری خوب است.»
صدور 7 هزار موافقت اصولی در دولت دوازدهم
او افزود:‌ «حدود 7 هزار موافقت اصولی در دولت دوازدهم صادر شده است. همچنین از 400 واحد بوم گردی به 2 هزار واحد بوم گردی رسیدیم و توانستیم با سرمایه‌گذاری اندک برای بسیاری از افراد شغل ایجاد کنیم. ترم های جدید گردشگری اضافه شده و مجوز گردشگری کشاورزی نیز اخیرا صادر شده است.»